Mira Murati’den Açık Kaynak Hamlesi: 594 Milyar Parametreli Inkling 2 Small Geliyor!

OpenAI’den ayrılışı teknoloji dünyasında geniş yankı uyandıran eski Baş Teknoloji Sorumlusu (CTO) Mira Murati, kurucusu olduğu Thinking Machines Lab ile sektöre tarihi bir yanıt verdi. Şirket, ikinci nesil çok modlu amiral gemisi Inkling 2 Small modelini resmen duyurdu. Toplamda 594 milyar parametreye sahip olan model, yalnızca üstün benchmark skorlarıyla değil, şirketin benimsediği radikal açık kaynak politikasıyla da Silikon Vadisi’ndeki güç dengelerini sarsmaya hazırlanıyor.

Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre, şu anda kurumsal platform Tinker üzerinden geliştiricilerin testine sunulan modelin tüm ağırlıkları, güvenlik denetimlerinin tamamlanmasının ardından önümüzdeki hafta Apache 2.0 lisansıyla tüm dünyanın kullanımına açılacak.

594 Milyar Parametrenin Arkasındaki Mimari: Seyreltilmiş MoE Mucizesi

Inkling 2 Small, adındaki “Small” ibaresine rağmen devasa bir parametre havuzuna sahip. Ancak modelin asıl başarısı, hesaplama kaynaklarını akılcı yöneten seyreltilmiş Uzmanlar Karması (Mixture-of-Experts - MoE) mimarisinde yatıyor:

• 384 Bağımsız Uzman: Model bünyesinde belirli alanlarda (matematik, kod, mantık, görsel ayrıştırma) uzmanlaşmış 384 ayrı alt ağ bulunuyor.
• Token Başına 17 Milyar Aktif Parametre: Kullanıcı bir soru sorduğunda veya kod parçası gönderdiğinde, yönlendirici katman her token için yalnızca en uygun 8 uzmanı tetikliyor. Bu da çıkarım anında yalnızca 17 milyar parametrenin işlem görmesini sağlıyor.
• 1 Milyon Token Bağlam Penceresi: Model, yüzlerce sayfalık teknik dokümanları, tüm kod depolarını ve uzun video akışlarını tek bir bağlam bloğunda hafızada tutabiliyor.

Bu mimari tasarım, Inkling 2 Small’un son kullanıcı tarafında çalıştırılmasını son derece ekonomik hale getiriyor. Geliştiriciler, trilyon parametrelik kapalı modellere yüksek API ücretleri ödemek yerine, modeli kurumsal sunucularında çok daha düşük maliyetlerle barındırabilecek.

Benchmark Sonuçları: Batı’nın DeepSeek Yanıtı

Yapay zeka analiz platformu Artificial Analysis tarafından gerçekleştirilen bağımsız zeka endeksi testlerinde Inkling 2 Small, 31 puan alarak ilk nesil Inkling modellerini ikiye katladı. Bu skor, modeli kapalı kaynaklı GPT-5 serisi ve Claude 4.5 seviyelerine yaklaştırırken, açık ağırlık kategorisinde Çinli devler DeepSeek ve Qwen ile kafa kafaya rekabet edebilen ilk Batılı açık kaynaklı dev model haline getirdi.

Özellikle görsel girdileri doğrudan anlayan (native vision) ve araç çağırma (tool-use) yeteneklerinde hata payı sıfıra yakın çalışan model, bağımsız araştırmacıların ve otonom ajan geliştiren girişimlerin bir numaralı tercihi olmaya aday.

Mira Murati’nin Açık Kaynak Manifestosu

Mira Murati, lansmanla eşzamanlı olarak yayınladığı duyuru metninde kapalı kapılar ardında yürütülen tescilli yapay zeka yarışını üstü kapalı biçimde eleştirdi. Murati, frontier seviyedeki yapay zeka modellerinin yalnızca birkaç trilyon dolarlık teknoloji devinin tekelinde kalamayacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Yapay genel zekaya giden yol, kapalı API duvarlarının ardına hapsedilemez. Inkling 2 Small’un ağırlıklarını topluluğa açarak, bağımsız geliştiricilerin, üniversitelerin ve dünya genelindeki mühendislerin bu gücü kendi ellerinde tutmalarını sağlıyoruz.”

Model ağırlıklarının Apache 2.0 lisansıyla yayınlanması, ticari şirketlerin modeli hiçbir telif veya kısıtlama olmadan kendi özel verileriyle fine-tune edebileceği ve kendi ürünlerine entegre edebileceği anlamına geliyor.

Sonuç: Açık Kaynak Frontier Ligi Yeniden Tanımlanıyor

Thinking Machines Lab ve Mira Murati, Inkling 2 Small ile açık kaynak dünyasında yeni bir standart belirledi. Kapalı kaynak şirketlerin fahiş kâr marjları ve sansür mekanizmalarıyla boğuşan yazılım geliştiriciler için bu model, bağımsızlığın ve yüksek performansın yeni simgesi olacak.