Giriş yap

Murati’nin Laboratuvarı: Sessizlikten Açık Ağırlıklara

508 kelime3 dk okuma

Eski OpenAI teknoloji şefi Mira Murati’nin 2025’te kurduğu Thinking Machines Lab, a16z öncülüğünde yaklaşık 2 milyar dolar ve 12 milyar dolar değerleme topladı; uzun sessizliğin ardından 2026’da etkileşim modelleri ve açık ağırlıklı Inkling ile ürünleşti.

Ayrılık ve kuruluş

Mira Murati, OpenAI’de teknoloji şefiyken yönetim kurulu krizinin ardından görevden alınmış, ardından baş strateji sorumlusu yapılmıştı. Şubat 2025’te şirketten ayrılacağını duyurdu ve birkaç hafta içinde kendi laboratuvarını kurdu.

Thinking Machines Lab, eski OpenAI araştırmacılarıyla küçük ama yoğun bir çekirdekten doğdu. Murati’nin anlatımı, hızla ürün çıkaran bir girişim değil; uzun vadeli, insan tarafından şekillendirilebilir modeller üstüne çalışan bir enstitüydü.

Piyasa dışı bir hızda ilerlemek

Şirket, lansmandan sonraki aylarda model yayımlamadı. Temmuz 2025’te a16z öncülüğündeki turda yaklaşık 2 milyar dolar toplayarak 12 milyar dolar değerlemeye ulaştı; Nvidia gibi yatırımcılar da listedeydi. Sessizlik, bilinçli bir konumlandırmaydı.

İlk somut adım Ekim 2025’te Tinker ile geldi: geliştiricilerin kendi verisiyle ince ayar yapabildiği bir eğitim platformu. Yani ürün, modelden değil modelin üstüne kurulacak kontrol katmanından başladı.

Etkileşim modelleri fikri

Mayıs 2026’da laboratuvar “interaction models” yaklaşımını tanıttı. Sürekli ses, görüntü ve metin akışını doğrudan işleyen bir model; 200 milisaniyelik mikro turlar ve birbiriyle çalışan iki model mimarisi ile sıra bekleme ve kesintiler kaldırılıyor.

Amaç, metin modelinin üstüne yazılmış bir ses arayüzü değil, baştan etkileşim için eğitilmiş bir çekirdek. Murati ekibi bunu, modellerin insanla gerçek zamanlı çalışabilmesinin ön koşulu olarak konumlandırıyor.

Inkling ve açık ağırlık hamlesi

15 Temmuz 2026’da şirket ilk açık ağırlıklı modeli Inkling’i yayımladı: 975 milyar toplam, 41 milyar etkin parametreli bir MoE, 1 milyon token bağlam ve çoklu girdi. Düşünme çabasının ayarlanabilmesi, özelleştirme iddiasının parçası.

Bu hamle, kapalı laboratuvarlarla açık ağırlıklı Çin modelleri arasındaki maliyet baskısına verilmiş bir cevaptı. Aynı haftalarda Nvidia’nın şirkete ~2,5 milyar dolar yatırmayı ve ~40 milyar dolar değerlemeyi konuştuğu raporlandı.

Beyin göçü ve hesap sorusu

Ocak 2026’da kurucu ortaklardan Barret Zoph ve Luke Metz’in OpenAI’ya döndüğü açıklandı; ardından üst düzey ayrılıkların sürdüğü, bazılarının Meta’ya gittiği raporlandı. Kurucu ekibin önemli bir kısmının ayrılması, “lansman pırıltısı” eleştirilerini büyüttü.

Yine de Mart 2026’da Nvidia ile en az bir gigawatt’lık Vera Rubin altyapısı için çok yıllık ortaklık duyuruldu. Murati bunu, “insanların şekillendirebileceği yapay zekâ” kapasitesi olarak çerçeveledi; asıl sınav, ayrılıklara rağmen model takviminin tutması.

  • Şubat 2025: Murati OpenAI’dan ayrıldı, laboratuvarı kurdu
  • Temmuz 2025: ~2 milyar $ tohum, 12 milyar $ değerleme (a16z)
  • Ekim 2025: Tinker; Mayıs 2026: etkileşim modelleri önizlemesi
  • Temmuz 2026: Inkling açık ağırlık modeli
  • 2026: kurucu ortaklar Zoph ve Metz OpenAI’ya döndü

Sık sorulan sorular

Thinking Machines Lab OpenAI’dan farklı ne yapıyor?

Acele ürün takvimi yerine etkileşim ve özelleştirme katmanına odaklanıyor. Etkileşim modelleri baştan ses ve görüntü akışı için eğitiliyor; Tinker ve açık ağırlıklı Inkling de kullanıcıya model üzerinde kontrol bırakma iddiasını taşıyor.

Inkling neden önemli?

Çünkü laboratuvarın ilk açık ağırlıklı modeli. 975 milyar toplam ve 41 milyar etkin parametreli bir MoE mimarisi, 1 milyon token bağlam ve ayarlanabilir düşünme çabası sunuyor; kurumsal özelleştirme iddiasının teknik kanıtı olarak okunuyor.

Şirket neden “yavaş” olmakla eleştirildi?

Büyük bir tohum tura rağmen ilk yıl yayımlanmış bir model olmadı. Kurucuların OpenAI ve Meta’ya dönmesi bu algıyı derinleştirdi; savunma ise uzun vadeli altyapının ancak sabırla kurulacağı yönünde.

Nvidia’nın rolü ne?

Nvidia hem erken yatırımcı hem de altyapı ortağı: Mart 2026’da en az bir gigawatt’lık Vera Rubin sistemi için çok yıllık ortaklık duyuruldu. Eylül 2026’da ise ~2,5 milyar dolarlık ek yatırımla ~40 milyar dolar değerleme konuşulduğu raporlandı.

Kaynakça

  1. Mira Murati’s AI startup Thinking Machines valued at $12 billion, raises $2 billion in a16z-led roundReuters
  2. Interaction Models: A Scalable Approach to Human-AI CollaborationThinking Machines Lab
  3. Inkling: Our Open-Weights ModelThinking Machines Lab
  4. NVIDIA and Thinking Machines Lab Announce Long-Term PartnershipNVIDIA
  5. Nvidia in Talks to Invest Around $2.5 Billion in Murati’s Thinking MachinesThe Information

Bu konuyla ilgili haberler