Yüzde Bir ile Yüzde On Beş Arasındaki Yorum
Pew Research’in 2025 panelinde AI Overviews görünen aramalarda bir siteye tıklama oranı %1, özet görünmeyenlerde %15 çıktı; fark gerçek ama tek başına neden değil, çünkü özetler zaten az tıklanan bilgi sorgularında gösteriliyor.
Sayılar ne diyor
Pew Research, ABD’li yetişkinlerin 2025 baharındaki arama oturumlarını inceledi: AI özetli sonuç sayfalarında kullanıcının bir site bağlantısına tıklama oranı %1’e düşüyor; özetsiz sayfalarda %15. Fark kat kat.
Aynı verinin gölgede kalan tarafı, tıklamanın nereye gittiği: tıklayan o az sayıda kullanıcı, ekranın üstündeki özet kutusundaki kaynaklara gidiyor; geleneksel mavi bağlantılar atlanıyor.
Ölçüm birimi kritik: “ziyaret” üzerinden gidiyor, yayıncı oturumu veya dönüşüm üzerinden değil. Aynı veri seti reklam veren için başka, içerik üreticisi için başka okunur.
Korelasyon neden, neden değil
AI Overviews seçkisiz atanmıyor: bilgi amaçlı, kısa ve baş tarafındaki sorguları tercih ediyor. Bu sorguların tıklama eğilimi özete gerek kalmadan da düşük. Özetli ve özetsiz halleri ayrılmadan okunan %1, yanlış gerekçeli bir politika kararına dönüşebilir.
Bir de kullanıcı içi ile kullanıcılar arası karşılaştırmanın karışması var: özeti gören ziyaretçiler ile görmeyenler aynı kitle değil. Panel verisi bunu kısmen düzeltiyor, kesit analizi düzeltmiyor.
Ölçümün düzgün hali, aynı sorgu kümesinin özet açılmadan önceki ve sonraki davranışını karşılaştırmak; özelliğin ülke ve dil bazında kademeli açılması bu karşılaştırmayı fiilen mümkün kılıyor. Doğal deney kullanmayan oranlar, tanım gereği zayıf kanıt.
Karşı taraf neyi ölçüyor
Google, özete etkileşim veren kullanıcıların tıklama oranının benzer ya da daha yüksek olduğunu savunuyor; bu koşullu bir ölçüm, çünkü tıklayıcı zaten niyetli bir alt küme.
Yayıncı tarafının rakamları da kendi iş modeline göre kesiliyor: biri trafik düşüşünü öne çıkarıyor, diğeri dönüşüm iyileşmesini. İkisi de kendi metriğinde haklı olabilir.
Arama hacmi ile tıklama hacmi ayrı şeyler: sorgu sayısı artarken, sorgunun yayıncı oturumuna dönüşme payı düşebilir. Tek metrik gibi sunan her cümle, bir tarafın çıkarına hizmet eder.
Yayıncının elinde kalan
Üst huni bilgi içeriği, yanıt kutusunun doğrudan ikamesi. Savunması SEO değil mülkiyet: kendi kanalına abone, kendi veritabanına giriş, kendi topluluğuna erişim. Satın alınmış okuyucudan tanımlı okuyucuya geçiş.
İkinci kalem, özetin üretemeyeceği şeyler: birinci el veri, saha haberciliği, araçlar, hesap makineleri, etkileşimli karşılaştırmalar, güncel fiyat ve stok. Model bu sayfaları olduğu gibi kullanmak zorunda.
Üçüncüsü ayrışma: aynı içeriği yüzlerce varyanta çoğaltan yapay zeka yayıncılarıyla yarışmanın yolu hacim değil, kaynağı ve sorumluluğu belgeli tek içerik. Etikleme bu ayrımı destekler, ama korumaz.
Ölçümü doğru kurmak
Doğru soru seti: hangi sorgu kümesinde, hangi ülkede, hangi ayda özet açıldı — coğrafi yayılım, kendiliğinden bir deney kurar; tıklama ile oturum süresi ve dönüşüm ayrıştırılmalı; sorgular niyet kırılımında kendi içinde kıyaslanmalı.
Karar verirken %1 ile %15 farkını tek başına kullanmayın; kendi loglarınızdaki niyet dağılımına bakın. Kayıp üst hunideyse kalıcı, alt hunideyse henüz ölçülmedi.
Eksik olan bir şey de muhasebe dili: tıklama kaybının hangi gelir kalemine değdiği ayrı yazılmalı. Abonelik, niş bülten ve etkinlik geliri etkileniyorsa tablo ağır; yalnızca sayfa-reklam geliri etkileniyorsa kayıp çoğu zaman sanılandan küçük, ama o zaman da iş modelinin kendisi sorgulanmalı.
Sık sorulan sorular
AI Overviews yayıncı trafiğini gerçekten öldürüyor mu?
Tıklama olasılığını kesin olarak düşürüyor; toplam kaydı ölçmek için yayıncı oturumu ve dönüşüm verisi gerekir. Panel verisi tıklamayı ölçer, iş modelini değil.
Neden aynı olay iki zıt sonucu çıkarıyor?
Seçim ve koşullandırma farkı: özetler az tıklanan sorgularda çıkıyor ve “etkileşime geçen” alt küme zaten tıklayıcı kullanıcıdan oluşuyor. Karşılaştırma grubu tanımlanmadan oran yorumlanamaz.
Özette alıntılanmak trafiği geri getirir mi?
Kısmen ve farklı bir kanaldan: alıntı tıklaması az ama niyeti yüksek ziyaretçi üretir. Bunu “trafik kaybı telafi edildi” diye okumak, hacim ile dönüşümü karıştırmaktır.
Yayıncı ne yapmalı?
Özetin kopyalayamayacağı varlıklara yönelmek ve kendi kanalını kurmak; ölçümde niyet, cihaz ve coğrafya kırılımını bırakmadan toplam eğriye bakmamak.
