RTX 5090 mı, 5070 Ti mi? Yerel Yapay Zeka İçin Hangi Ekran Kartı Daha İyi?

Saf yerel yapay zeka performansı isteniyorsa cevap tartışmasız RTX 5090; ancak “fiyatına göre alınan AI değeri” hesabında 5070 Ti ciddi bir rakip çıkıyor. İkisi de NVIDIA’nın Blackwell mimarisiyle üretildi, ikisi de 5. nesil Tensor çekirdekleri ve NVFP4 gibi düşük hassasiyetli formatların donanım hızlandırmayı taşıyor. Aralarındaki farkı ise tek bir satır özetliyor: 5090’da 32 GB GDDR7 ve 1.792 GB/s bant genişliği, 5070 Ti’da 16 GB GDDR7 ve 896 GB/s. Yani VRAM hacmi iki kat, bant genişliği iki kat — ama fiyat farkı da yaklaşık iki kattan fazla. Bu analizde iki kartı aynı model setiyle, aynı kuantizasyonlarla ve gerçekçi kullanım senaryolarıyla karşılaştırıyoruz.

Bellek farkı neden kuantitatif değil, kalitatif?

Yerel LLM’de VRAM, “ne kadar hızlı” değil “hangi modeli çalıştırabilirim” sorusunun cevabıdır. Bu yüzden 16 GB → 32 GB geçişi, CPU saat hızındaki bir iyileştirmeden çok daha radikal bir eşiktir:

• 16 GB (5070 Ti): 14B sınıfı modeller Q6/Q8’de, 27B–32B sınıfı modeller ise ancak Q3–Q4 kuantizasyonla ve dar bağlam penceresiyle sığar. 32B Q4 modeli 16 GB’a yaklaşık 1–2 GB’lık dar bir marjla sığar; 8K–16K bağlam açtığınızda KV önbelleği o marjı yutar ve sistem RAM’ine taşma başlar.
• 32 GB (5090): 32B Q4 + 32K bağlam rahatça sığar; 70B sınıfı modeller Q3’te veya AWQ formatında tamamen kartta çalıştırılabilir. Ayrıca MoE mimarili modellerin (Qwen3 serisinin büyükleri, DeepSeek R1 distiller’ları) aktif uzman setleri kartta tutularak çok yüksek hızlar alınabilir.

Gerçek ölçümler tabloyu doğruluyor: 5090’da 27B sınıfı bir model 4-bit’te 75–90 token/sn üretirken, 32B sınıfında ~65–70 token/sn’ye yakın değerler görülüyor. 5070 Ti aynı 27B modelde bant genişliği sınırında ~45–50 token/sn üretir — hâlâ akıcı, ama daha büyük modellerin kapısı kapalıdır.

Prompt işleme: uzun belge senaryolarında fark açılır

Üretim hızı (tokens/sec) bant genişliğine bağlıyken, prompt işleme (uzun bir PDF veya kod tabanını modele “okuma”) tensor çekirdeği gücüyle ölçeklenir. 5090, 5070 Ti’ın yaklaşık iki katı FP16 tensör hacmi ve iki katı çekirdek taşır. 50K tokenlik bir belgeyi modele verdiğinizde 5090 bunu saniyeler içinde sindirirken, 5070 Ti kat kat uzun sürer. RAG kurgularında, kod ajanlarında ve uzun kontrast analizinde bu fark kullanıcı deneyiminde net hissedilir.

NVFP4 ve yeni quantizasyon dalgası

Blackwell’in en çok hafife alınan özelliği, 4-bit kayan nokta (NVFP4) formatının donanım desteğidir. Bu format, geleneksel GGUF Q4 kuantizasyonundan daha yüksek kaliteyi aynı bellek hacminde sunmayı hedefliyor. vLLM ve TensorRT-LLM tarafında NVFP4 desteği olgunlaştıkça, 5090’ın 32 GB’ı fiilen “daha yüksek kaliteli 40+ GB” gibi davranmaya başlıyor. 5070 Ti da aynı formattan yararlanır, ama temel kapasite sınırı değişmediği için avantaj “daha iyi kalite”de kalır, “daha büyük model”e dönüşmez.

Görüntü ve video üretimi tarafı

• Flux.1 dev / kontext ve benzeri büyük difüzyon modelleri 5090’da yüksek çözünürlükte tam kartta çalışır; 5070 Ti’da 12–16 GB’a optimize edilmiş varyantlar gerekir ve 1024×1024 üstü üretimlerde daha agresif quantizasyon ister.
• SDXL sınıfı üretimlerde iki kart da fazlasıyla yeterlidir; fark saniyeler mertebesindedir.
• Video modelleri (Wan, LTX vb.) bellek canavarıdır; 5090 bu alanda fiilen tek tüketici sınıfı seçenektir.

Fiyat-performans matematiği

Kriter	RTX 5090	RTX 5070 Ti
VRAM	32 GB GDDR7	16 GB GDDR7
Bant genişliği	1.792 GB/s	896 GB/s
TDP	575 W	300 W
32B Q4 model	~65–90 tok/sn	~30–40 tok/sn (dar bağlam)
70B çalıştırma	Q3/AWQ ile mümkün	Pratikte değil
GB VRAM başına fiyat	Yüksek	Daha dengeli

5090’ın fiyatı Türkiye’de yeni kart piyasa koşullarına göre 90.000 TL üstü bandında seyrederken, 5070 Ti yarı fiyatının hafif üzerinde duruyor. Yani 5070 Ti, “GB başına ödediğiniz para” olarak matematiksel olarak daha verimli bir satın almadır. 5090’ın savunması farklıdır: belli bir model sınıfına (70B, büyük MoE, video üretimi) erişmenin tek tüketici yoludur ve o kapasiteyi başka hiçbir kartla satın alamazsınız.

Karar çerçevesi

• Günlük yerel AI kullanıcısı (14B–32B model, sohbet + özetleme + kod): 5070 Ti yeterli; kalan bütçe RAM ve depoya harcanmalı.
• Ağır kullanıcı / geliştirici (70B denemeleri, uzun bağlam RAG, video üretimi, fine-tuning): 5090 tek mantıklı seçim.
• Arada duranlar: İkinci el RTX 3090 (24 GB) veya 4090 (24 GB) literatürdeki klasik orta yol olarak hâlâ geçerli — eski nesil ama daha fazla VRAM.

Sonuç: soru “hangi kart daha iyi” değil, “hangi model sınıfına erişmek istiyorum” sorusudur. 32 GB, yerel AI’da bir performans artışı değil; kategori atlamasıdır.